کتاب هفته بنیتا/ ترلان؛ برنده جایزه لیبراتور پرایز آلمان

کتاب ترلان دومین رمان فریبا وفی است. فریبا وفی نویسنده زن ایرانی، آثار زیادی دارد که برخی از آن‌ها به زبان‌های انگلیسی، فرانسوی و آلمانی نیز ترجمه شده. وفی جوایز متعدد داخلی و خارجی زیادی را برده که آخرین آن‌ها جایزه‌ی لیبراتور پرایز آلمان بود. وفی این جایزه را به خاطر رمان ترلان به دست آورد. ترلان داستان دختری است به همین نام که به همراه دوستش رعنا در سال‌های پرتب و تاب منتهی به انقلاب سال ۵۷ ایران، قصد پلیس شدن دارند و به پادگان میٰ‌روند.
کتاب هفته بنیتا/ ترلان؛ برنده جایزه لیبراتور پرایز آلمان

جایزه «لیبراتور پرایز» از سال ۱۹۸۷ منحصرا به بانوانی از آمریکای لاتین، آسیا و آفریقا اهدا می‌شود و هدف از اهدای آن آشنا کردن ادبیات این زنان نویسنده با اهالی کشور آلمان است. این جایزه مشتمل بر یک جایزه نقدی ۵۰۰ یورویی نمادين است که یک دعوتنامه‌ی مربوط به نمایشگاه فرانکفورت را نیز همراه دارد و از سوی مرکز جهانی کلیسای مسیحیت در فرانکفورت آم ماین اهدا می‌شود. این جایزه این‌بار به فریبا وفی نویسنده‌ی ایرانی رسید. وفی این جایزه را به خاطر رمان ترلان به دست آورد. به همین بهانه قصد داریم تا در کتاب هفته به ترلان بپردازیم. پیش از این نیز در کتاب هفته بنیتا به نسیم مرعشی نویسنده‌ی زن دیگری از کشورمان پرداخته بودیم که می‌توانید مطلب مربوط به او و کتابش را با عنوان پاییز فصل آخر سال است در بنیتا ببینید.

فریبا وفی

فریبا وفی متولد تبریز است. در سال ۱۳۴۱ به دنیا آمد. از همان نوجوانی نوشتن را شروع کرد. داستان‌هایش را در مجلاتی مثل آدینه، دنیای سخن، چیستا و مجله‌ی زنان به چاپ می‌رساند. اولین رمانش را با نام در عمق صحنه در سال ۱۳۷۵ چاپ کرد و بعد از آن دوره‌ی کاری جدی‌اش شروع شد. او جوایز معتبر و مهمی چون جایزه‌ی بنیاد گلشیری، جایزه‌ی ادبی یلدا و بنیاد ادبی مهرگان و... را به دست آورده است. آخرین جایزه‌ی او هم لیبراتور پرایز آلمان بود که به خاطر ترلان نصیبش شد و اما رمان ترلان. رمان در دوره‌ی انقلاب می‌گذرد و زمانی که شاه کشور را ترک کرده و ایران در تب و تاب دگرگونی است. در این گیرو دار دو دختر جوان به نام‌های رعنا و ترلان به دنبال یافتن شغل، سر از آموزشگاه پاسبانی درمی‌آورند. محیطی خشن و ناآشنا. پر از فرمان‌های نظامی و قوانین دست ‌و پا گیر. محیط آموزشگاه با دخترانی که هر کدام از شهری آمده‌اند سطر به سطر نشان داده می‌شود. راوی رفته‌رفته با داستان‌های هر کدام آن‌ها آشنا می‌شود و در کنارش داستان خودش را هم دارد. او می‌خواهد نویسنده شود اما نوشتن با آن محیط در تعارض است. ترلان در پی حل این تعارض است و در کش و قوس ماجراهای داستان به خواست درونی خود نزدیک‌ می‌شود. رمان کاوشی است در نسل انقلاب و الگوهای این نسل از نگاه یک زن. «ترلان»، قصه دخترى است كه به نظر می‌رسد مرزهاى جوانى را با بلندپروازی‌‏ها و محال‏‌انديشی‌هاى خاص دوران جوانى پشت سر گذاشته است. ترلان در آغاز کتاب این‌طور توصیف می‌شود: «ماجراى بزرگ ملت به كمكش آمد. دگرگونش كرد. ايده‌ی عدالت هيجان‏‌زده‏‌اش مى‏‌كرد. پنهان از چشم پدر به تظاهرات رفت و خيلى زود به شورشى جوان خانواده تبديل شد.»

رمان ترلان

رعنا و ترلان رویای مبارزه دارند. ایدئولوژیک هستند اما کاری از پیش نمی‌برند. بعد از خیال‌پردازی‌هایی چون رفتن به کوبا و الجزایر تصميم گرفته‏‌اند از شهر خود كوچ كنند و راهى پايتخت شوند تا در يک مركز آموزشى شبانه‌‏روزى، تعليم ببينند تا «پاسبان» شوند و این‌طور مبارزه کنند. نويسنده، موضوع قصه‌اش را از طرح آموزش پليس زن وام گرفته است تا با بهره‏‌گيرى از اين مضمون، مسائل اجتماعى، روانشناسى و ديدگاه‌هاى انتقادى خود را نسبت به چنين طرحى، مطرح كند.

اگر انگیزه‌ی رعنا مبارزه است، انگیزه‌ی ترلان بیشتر نشان دادن قدرت خود در دنیای مردانه و با شغلی که مردانه تصور می‌شود و دست به ماجراجویی‌هایی تازه زدن است. قصه‌ی اصلی در پادگان و خوابگاهی که دختران در آن هستند، روایت می‌شود. دخترانی که هرکدام نمادی از شخصیت زنانه‌اند که هیچ‌کدام به تنهایی کاری از پیش نمی‌برند که هیچ، در درآمیختن و یکی شدن هم باز زن کاملی خلق نمی‌شود. «فيروزه» سبك‏سر و بذله‌‏گوست و تنها دلیل حضورش، مزه‌‏پرانى و مسخره‌‏كردن اين و آن است. «مينا» با روياها و خواب‏‌هاى ممیزی‌شده‌اش دخترى است در آرزوى شاهزاده‌‏اى سوار بر اسب. او پنهان از چشم ديگران، سيگار می‌كشد، ماتيک می‌زند و خواب‏‌هايش پر از تصاوير ممنوعه‌‏اند! ارشد خوابگاه، دختر سن و سال‌داری است که خبرچین خوابگاه است. نویسنده از این دختر چهره‌ی بدی می‌سازد. او شب‏ ها با چادر سياه می‌خوابد و صورتش پشمالوست.

رمان ترلان

شخصیت‌های رمان با وجود کم و کاستی‌هایی که دارند، کمک می‌کنند که دو شخصیت اصلی یعنی رعنا و ترلان، لنگ‌لنگان و کژدار، مسیر رمان را ادامه دهند. دروﻧﻤﺎﻳﻪ‌ی آﺛﺎر وفی را مسائلی چون ﺑﺤﺮان ﻫﻮﻳﺖ، ﻧﺎﺗﻮانی اﻧﺴﺎن‌ها در ﺑﺮﻗﺮاری راﺑﻄﻪ، ﻧﮕﺎه ﺟﺎﻧﺒ‌‌‌‌ﺪاراﻧﻪ ﺑﻪ وﺿﻌﻴﺖ زن، اﺷﺎره ﺑﻪ ﻓﻘﺮ اﻗﺘﺼﺎدی و ﻓﺮهنگی ﺗﺸﻜﻴﻞ می‌دهد. وفی از آن دسته نویسنده های‌ است که شخصیت‌های آثارش را از طبقه‌هایی انتخاب می کند که می‌شناسد. به همین خاطر است که آثاراو همواره آثار شخصیت محور است. شخصیت‌هایی که به حد زیادی ملموس هستند و خواننده می‌تواند با آن‌ها هم‌ذات پنداری کند. نوشتن از دنیای زن‌ها همواره از دغدغه‌های این نویسنده بوده است و بر اساس همین دغدغه و حضورش در صفحه به صفحه‌ی آثارش، خواندن کتاب‌هایش تجربه‌ی جذابی به‌خصوص برای زنان خواهد بود.

ترلان را نشر مرکز در ۱۹۲ صفحه به چاپ رسیده است.

منبع:

شما باید وارد شوید تا بتوانید پاسخ دهید.

نظرات (۴۰۳)
pedram28
pedram28
۲۳:۵۶ - ۱۳۹۶/۰۶/۲۲

مرسی

saeedeh12
saeedeh12
۱۲:۰۴ - ۱۳۹۶/۰۶/۱۰

اسمش خیلی زیباست

آناهیتا
۱۱:۲۳ - ۱۳۹۶/۰۵/۱۸

متشکرم

saeedeh12
saeedeh12
۰۸:۵۹ - ۱۳۹۶/۰۵/۰۵

متشکرم

moh-faz
moh-faz
۱۴:۰۹ - ۱۳۹۶/۰۵/۰۳

عالی بود